امکان‎سنجی مراکز مبادله محصولات زراعی (بازار) در نواحی روستایی (مورد: دهستان سلطان‎آباد شهرستان خوشاب)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران.

2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی

چکیده

بازار در معنای سادهاش مکانی است برای مبادله کالا و تامین نیازمندیها اما به واقع، مفهومی است که در تاریخ اجتماعی و اقتصادی جوامع کارکرد و جایگاه ویژهای دارد. گستره بازار در تمامی سطوح به ویژه در مبادلات روستایی نمود دارد و از مسایل اساسی در روستاها نداشتن دسترسی مستقیم روستاییان به بازار خرید و فروش کالا است. هدف این پژوهش امکانسنجی بازار محصولات زراعی در دهستان سلطانآباد شهرستان خوشاب است. پژوهش حاضر، رویکرد روششناسی ترکیبی را دنبال کرده است. اطلاعات و دادههای لازم از منابع کتابخانه­ ای و میدانی گردآوری شده، ابزار پژوهش نیز پرسشنامه‏ است و روایی آن توسط متخصصین این رشته مورد تایید قرار گرفت. ازآنجایی که سوالات تحقیق در دو گروه سوالات مکانی و غیرمکانی تنظیم شده است، برای ارزیابی سوالات پرسشنامه و سنجش مؤلفههای پژوهش از آزمون رگرسیون چندگانه استفاده شد. حجم نمونه پژوهش شامل ۱۷۰خانوار از دهستان سلطانآباد بود که بر اساس فرمول کوکران تعیین شد. پرسشنامهها به روش نمونهگیری تصادفی از میان چهار گروه هدف شامل: خریدارن و فروشندگان روستاها و شهر سلطانآباد تکمیل گردید. تجزیه و تحلیل آماری دادهها در محیط نرمافزاری SPSS  صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد، مؤلفههای اثرگذار در امکان سنجی بازارچههای دوره­ای به ترتیب عبارت اند از: ۱- بازاریابی سرمایه ۲- نیروی انسانی ۳- بازاریابی تولیدات ۴-خدمات حمل و نقل و ۵- توزیع نهاده­ها. همچنین، مقایسه شعاعی قدرت کشش بازار دهستان سلطان­آباد نسبت به شهرهای فرا دهستانی و تعیین میزان نفوذ بازار سلطان­ آباد در داخل دهستان نشان داد که روستاهای سوزنده و خوشاب از بیشترین مبادله با بازار شهر سلطانآباد برخوردارند. نتیجه و پیشنهاد نهایی پژوهش بر تقویت و توسعه بازار سلطانآباد و ایجاد بازارهای دوره­ای در دو روستای کیخسرو و نورآباد مستقر در دهستان تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها